Cluny

Op 11 september 909 stichtte Willem de Vrome, hertog van Aquitanië, de abdij van Cluny. Bernon was er de eerste abt.
Gedurende 2 eeuwen zal deze abdij een enorme macht uitoefenen, niet alleen in de religieuze, maar ook in de politieke wereld. Honderden kloosters sloten zich aan bij de hervormingen gewild door de grote abten zodat de orde als het ware fungeerde als een moderne multinational. Mede door het feit dat Cluny alleen aan de paus rekenschap verschuldigd was en dus onafhankelijk was ten aanzien van de feodale aristocratie, bouwde ze in de loop der jaren een enorme rijkdom en macht uit.
In een periode waarin de feodaliteit de relatiestructuren bepaalde tussen de drie standen – de kerk, de aristocratie en het gemene volk waarbij slechts de twee eersten het voor het zeggen hadden – nam Cluny een topplaats in. De grote abten waren allen van aristocratische oorsprong en de organisatie van de orde was geschoeid op de leest van de gangbare feodale principe .
Dank zij ontelbare giften, het opnemen van leningen en aankopen verwierf de orde een zeer grote rijkdom.
De kerk van de hoofdabdij zelf, Cluny III genaamd, was, op Rome na, de grootste van het christendom (190 m lengte).
Verscheidene pausen als Gregorius VII en Urbanus II die de kruistochten beval, waren cluniacenzers Gregorius VII organiseerde een nieuwe fundamentele religieuze hervorming om de morele aftakeling veroorzaakt door de te grote invloed van feodale principes (benoemingen bv.) tegen te gaan en de primauteit van de kerk in het toenmalig wereldbeeld te poneren. Niet de keizer, maar de paus benoemde de bisschoppen en het was de paus aan wie de leiding van de wereld bij goddelijke wet werd toevertrouwd. Deze idee leidde tot de beroemde Investituurstrijd waarbij de keizer letterlijk de knieval moest doen voor de paus (Canossa). Gregorius VII en zijn directe opvolgers streefden als het ware een theocratie na.

Maar zoals vele instituten verzwakte vanaf 1150 door teveel machtswellust, rijkdom en wereldlijkheid dit mooie en prestigieus instituut dat Cluny was Belangrijker nog waren de stijgende invloed van nieuwe denkwijzen over God en mens, de stijging van de welvaart, en de demografie en het groeiend belang van de wetenschap waartegen de verstarde cluniacenzer opvattingen niet meer waren opgewassen. Nieuwe orden kondigden zich aan.